Afet Yönetiminde Yapay Zekâ Dönemi

Yapay zekâ teknolojilerinden yararlanarak acil sağlık sistemlerini güçlendirmeyi hedefleyen 2,5 milyon avro bütçeli uluslararası proje kapsamında düzenlenen toplantı; afet ve acil durum yönetimi, sağlık hizmetleri, insani yardım ve sivil toplum alanlarında faaliyet gösteren Lübnan, Filistin, Türkiye, İspanya ve İtalya’dan toplam 17 paydaş kurum temsilcisini İzmir’de bir araya getirdi.

Üç gün boyunca devam edecek olan programın ilk gün gerçekleşen İkinci Yönlendirme Komitesi Toplantısı’nda; afet ve acil durumlarda sağlık sistemlerinin dayanıklılığını artırmaya yönelik yapay zekâ destekli çözümlerin geliştirilmesi, etik değerlendirme, kapasite geliştirme, pilot uygulamalar ve çözümlerin kurumlar tarafından benimsenmesine yönelik gelecek dönem çalışmaları ele alındı.

Toplantıya, İKÇÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Gökçen Bombar, T.C. Dışişleri Bakanlığı AB Başkanlığı İzmir Temsilcisi Ceyhan Çiçek, İKÇÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve MEDAIGENCY Türkiye Proje Koordinatörü Prof. Dr. Melih Kaan Sözmen, Beyrut Amerikan Üniversitesi MEDAIGENCY Proje Koordinatörü Prof. Dr. Imad Elhajj, AB / Interreg NEXT MED temsilcileri; Doğu Akdeniz Şube Ofisi Koordinatörü Dr. Esmat Al-Karadsheh ve Ortak Sekretarya Temsilcisi Pascale Assaad katıldı.

İzmir’in Afet Deneyimi ve İKÇÜ’nün Kurumsal Kapasitesi

Açılışta konuşan İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Gökçen Bombar, proje koordinatörleri Beyrut Amerikan Üniversitesi ve Birzeit University ile projenin ana paydaşları olan Latitudo40, So.Re.Sa. ve Eticas’a teşekkür ederek projenin Interreg NEXT MED Programı tarafından desteklenmesinin önemine değindi. İzmir’in yaklaşık üç bin yıllık geçmişe sahip bir Akdeniz liman kenti olduğunu belirten Prof. Dr. Bombar, kentin tarih boyunca farklı kültürleri, insanları ve fikirleri buluşturduğuna vurgu yaptı. İzmir’in deprem, orman yangını, sel ve aşırı sıcaklık gibi afet riskleriyle karşı karşıya bulunduğunu hatırlatan Prof. Dr. Bombar, 2020 İzmir depremi ile 2023 yılında Kahramanmaraş merkezli meydana gelen büyük depremlerin de sağlık ve afet yönetimi açısından önemli deneyimler oluşturduğunu ifade etti. İKÇÜ’nün sağlık bilimleri ve mühendislik alanlarındaki kapasitesine dikkat çeken ve üniversitenin sağlık kurumları ile afet ve acil durum alanında görev yapan kuruluşlarla yakın çalışma deneyimine sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Bombar, klinik ve acil durum deneyiminin teknik kapasiteyle birleştirilmesinin projeye önemli katkılar sağlayacağının altını çizdi.

İzmir, Interreg NEXT MED Projelerinde Öne Çıkıyor

T.C. Dışişleri Bakanlığı AB Başkanlığı İzmir Temsilcisi Ceyhan Çiçek, Türkiye’nin mevcut program döneminde Interreg NEXT MED’e ilk kez katıldığını belirtti ve programın Akdeniz ülkeleri arasında iş birliğini ve ortaklıkları geliştirmek için önemli bir platform sunduğunu ifade etti. Türkiye’den kurumların programın ilk iki çağrısında toplam 58 projede yer aldığını, ülkenin sağlanan fonlar bakımından başarılı bir performans gösterdiğini vurgulayan Çiçek, İzmir’in uygulamaya geçirilen projeler ve sağlanan fonlar açısından Türkiye’nin önde gelen şehirlerinden biri olduğuna dikkat çekti. Kentteki üniversitelerin program kapsamında güçlü bir performans sergilediğini belirten Çiçek, bu ortaklıkların diğer Avrupa Birliği programlarına ve uluslararası fon mekanizmalarına da taşınmasını temenni etti.

Sahadaki İhtiyaçların ve Vatandaşların Deneyimlerin Merkeze Alınması Planlanıyor

Katılımcıları İzmir’de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren MEDAIGENCY Türkiye Proje Koordinatörü Prof. Dr. Melih Kaan Sözmen, Kasım 2025’te Beyrut Amerikan Üniversitesi’nde düzenlenen başlangıç toplantısından bu yana projede önemli aşamalar kaydedildiğini belirtti. MEDAIGENCY’nin planlama aşamasından; afetlere hazırlık, müdahale ve sağlık sistemlerinin dayanıklılığı için somut yapay zekâ destekli çözümler geliştirme aşamasına geçtiğini ifade eden Prof. Dr. Sözmen, teknolojinin tek başına yeterli olmadığını vurgulayarak, geliştirilen çözümlerin sahadaki ihtiyaçlara karşılık vermesi gerektiğini söyledi. Kamu kurumları, sağlık ve acil durum profesyonelleri, sivil toplum kuruluşları ve diğer paydaşların proje sürecine etkin katılımının önemine dikkat çeken; vatandaşların ve afetlerden doğrudan etkilenen toplulukların da sürecin merkezinde yer alması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sözmen, “Vatandaşların ihtiyaçları, deneyimleri, beklentileri ve teknolojiye duydukları güven; geliştireceğimiz çözümlerin etik, erişilebilir ve gerçek yaşam koşullarında kullanılabilir olması için yol gösterici olacaktır” dedi. MEDAIGENCY’nin teknoloji, halk sağlığı, afet yönetimi ve toplum deneyimini bir araya getirdiğini belirten Prof. Dr. Sözmen, projenin kriz dönemlerinde somut ve sürdürülebilir katkı sağlayacak çözümler üretmeyi hedeflediğini ifade etti.

Proje Sonrasında da Kullanılacak Çözümler Hedefleniyor

MEDAIGENCY Projesi’nin koordinatör kurumu Beyrut Amerikan Üniversitesi adına konuşan Prof. Dr. Imad Elhajj, toplantıya ev sahipliği yapan İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi’ne teşekkür etti. Kurumsal ve ulusal düzeyde sağlanan desteğin uluslararası projelerin başarısı için önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Elhajj, SCM-2 organizasyonu ile proje faaliyetlerinin yürütülmesindeki çalışmaları nedeniyle İKÇÜ MEDAIGENCY ekibinin takdir topladığını ifade etti. Akdeniz havzasında orman yangınları, sıcak hava dalgaları, doğal afetler ve çatışmaların sürekli acil durumlara yol açtığını belirten Prof. Dr. Elhajj, MEDAIGENCY’nin bölgenin güncel ihtiyaçlarına doğrudan yanıt vermeyi amaçladığını söyledi. Başarının yalnızca proje döneminde elde edilen çıktılarla ölçülmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Elhajj,  geliştirilen çözümlerin proje tamamlandıktan sonra da kurumlar tarafından kullanılmaya devam etmesinin temel hedefler arasında yer aldığını dile getirdi.

Interreg NEXT MED Temsilcilerinden Programa İlişkin Değerlendirmeler

Toplantıya çevrim içi katılan Interreg NEXT MED Programı Doğu Akdeniz Şube Ofisi Koordinatörü Dr. Esmat Al-Karadsheh, İKÇÜ'ye, MEDAIGENCY konsorsiyumuna ve toplantının organizasyonunda görev alan ekiplere teşekkür etti. Programın mevcut durumuyla ilgili bilgi veren Dr. Al-Karadsheh, ikinci çağrı kapsamında seçilen projelerin sözleşme süreçlerinin devam ettiğini belirtti. Yeni çağrılar ve gelecek dönem iş birliği fırsatlarına da değinen Dr. Al-Karadsheh, Interreg NEXT MED’in Akdeniz genelindeki kurumlar arasındaki ortaklıkları desteklemeyi sürdüreceğini ifade etti.

Interreg NEXT MED Ortak Sekretaryası temsilcisi Pascale Assaad ise Akdeniz'in doğal afetler, çatışmalar ve pandemiler gibi sıklaşan ve birbiriyle örtüşen krizlerle karşı karşıya bulunduğunu belirtti. MEDAIGENCY’nin yapay zekâ destekli sağlık sistemi dayanıklılığı yaklaşımıyla bu sorunlara yanıt vermeyi amaçladığını dile getiren Pascale Assaad teknolojik çözümler, kapasite geliştirme faaliyetleri ve etik çerçevelerin birbirini tamamlayan bir yapı içinde ele alındığını söyledi.

Yapay Zekâ Destekli Çözümler İzmir’de Değerlendiriliyor

SCM-2 kapsamında proje ortakları; geliştirilen yapay zekâ destekli çözümlerin mevcut durumunu, saha ihtiyaçlarına uyarlanmasını, etik tasarım ve değerlendirme süreçlerini, eğitim ve kapasite geliştirme çalışmalarını, pilot uygulamaları ve uzun vadeli kurumsal benimsenmeyi değerlendirecek. Farklı çalışma paketlerinde kaydedilen ilerlemeler gözden geçirilerek gelecek dönem faaliyetleri ile pilot uygulama süreçleri planlanacak. Proje kapsamında geliştirilen çözümlerin teknik performansın yanı sıra etik, güvenilir, erişilebilir ve kullanıcı ihtiyaçlarına uygun olması hedefleniyor.