"Sosyal Medya Diyetleri ve Bilgi Kirliliği Sağlığı Tehdit Ediyor"

Günümüzde sağlıklı beslenme, gıda güvenliği ve diyet konularında dijital platformlarda dolaşan kontrolsüz bilgiler, tüketicilerde ciddi kafa karışıklığına yol açıyor. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Rana Nagihan Akder, mutfak alışkanlıklarından doğru pişirme yöntemlerine, etiket okuma bilincinden su tüketimine kadar geniş bir yelpazede önemli açıklamalarda bulundu.

Sağlıklı bir yaşamın anahtarının tek bir besine odaklanmak ya da aşırı kısıtlayıcı diyetler uygulamak olmadığını vurgulayan Dr. Öğretim Üyesi Rana Nagihan Akder, dengeli bir tabak modelinin önemine dikkat çekti. Sebze, meyve, tam tahıl, kuru baklagiller, süt ve süt ürünleri ile kaliteli proteinlerin günlük rutine dahil edilmesi gerektiğini ifade eden Akder, “Porsiyon kontrolü, öğün atlamamak ve yeterli su tüketimi temel bileşenlerdir. Beslenme; yaş, cinsiyet, sağlık durumu, fiziksel aktivite ve yaşam koşullarına göre kişiye özel planlanmalıdır” dedi. Toplumdaki fast-food alışkanlıklarının obezite ve kronik hastalıklara davetiye çıkardığını belirten Akder, sosyal medya kaynaklı popüler diyetlerin uzun vadede kas kaybı ve metabolik sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu.

Vitaminleri Çöpe Atmayın

Mutfaktaki küçük alışkanlıkların besin değerini korumada büyük rol oynadığını söyleyen Dr. Akder, özellikle ısıya ve ışığa duyarlı B grubu vitaminler ve C vitaminine dikkat çekti. Sebzelerin tüketimden hemen önce ve iri parçalar halinde doğranması gerektiğini belirten Akder, “En ideal yöntemler buharda pişirme veya kapağı kapalı olarak az suyla sotelemedir. Eğer haşlama yapacaksanız, kalan suyu mutlaka çorba veya yemeklerde değerlendirin” ifadelerini kullandı.

Yanlış ısıtmaya dikkat!

Gıda güvenliği konusuna da değinen Dr. Akder, artan yemeklerin muhafazası ve ısıtılmasında yapılan hataların gıda zehirlenmelerine zemin hazırlayabileceğini kaydetti. Pişmiş yemeklerin en fazla 2 saat içinde buzdolabına kaldırılması gerektiğini hatırlatan Akder, “Aynı yemeği tekrar tekrar ısıtıp soğutmayın. Gıda güvenliği açısından temel kural, yalnızca o öğünde tüketilecek miktarın ayrılarak ısıtılmasıdır” diye konuştu. Buzdolabı sıcaklığının 4 derece veya daha düşük olması gerektiğini belirten Akder, çiğ et ve tavuk gibi riskli gıdaların diğer besinlerle temas etmeyecek şekilde en alt raflarda saklanması gerektiğini vurguladı.

Paketli ürün tüketiminde "bilinçli tüketim" çağrısı yapan Dr. Akder, ürün etiketlerindeki yanıltıcı ifadelere karşı tüketicileri uyardı. Üzerinde “light”, “fit” veya “şekersiz” yazan her ürünün sağlıklı olmayabileceğini ifade eden Akder, “Sağlık beyanlarına kanmayın. Ürünün içindekiler listesine, enerji değerine, şeker, tuz, doymuş yağ ve posa miktarına dikkat edin” dedi.

Suyun Önemi ve İdrar Rengi Takibi

Vücut fonksiyonlarının sürdürülebilmesi için su tüketiminin vazgeçilmez olduğunu hatırlatan Dr. Akder, Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 verilerine göre günlük sıvı alımının erkeklerde 2500 mililitre, kadınlarda ise 2000 mililitre olması gerektiğini belirtti. Yeterli su alımının pratik bir şekilde takip edilebileceğini söyleyen Akder, “Kişisel ihtiyaçlar sıcaklık veya aktiviteye göre değişse de, idrar renginin açık saman sarısı olması genellikle vücudunuzun yeterli suyu aldığının iyi bir göstergesidir” diyerek sözlerini tamamladı.