Türkiye'nin İncirdeki Yeni Ürünü 'Siyah Orak'

Türkiye'nin üretimi ve ihracatında dünya lideri olduğu kuru incirde yeni çeşitlerle büyüme hedefiyle yürütülen Ar-Ge çalışması, "Siyah orak" ile ilk meyvesini verdi.

Büyük çoğunluğu Aydın ve İzmir'de yetişen Sarılop cinsi kuru incir, Türkiye'ye her yıl ortalama 70 bin ton ihracat karşılığı 300 milyon dolar döviz kazandırıyor.

Amerika, Avrupa ve Uzakdoğu ülkelerinden gelen talebin her geçen yıl arttığı kuru incirin ülke ekonomisine katkısını artırmaya odaklanan K.F.C. Gıda, siyah incirleri de ihracat kervanına katmak üzere 2015 yılında Ar-Ge çalışması başlattı.

TÜBİTAK Projesi kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne (TAGEM) bağlı Erbeyli İncir Araştırma Enstitüsü, Ege Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ortaklığıyla yürütülen projeyle gen kaynağı Anadolu'da bulunan 200'e yakın incir çeşidi araştırıldı.

Endüstriyel olarak tarımı yapılmayan bu çeşitler içinde sağlığa faydalı bileşikler içeren, hastalık ve zararlılara dayanıklı ve kurutulmuş olarak tüketilebilen çeşitler laboratuvarda analizlere tabi tutuldu.

Araştırma sonucu "Siyah orak" olarak bilinen çeşidin, diğer türlere göre daha yüksek polifenol ve antioksidan aktivite içerdiği, özellikle ürüne rengini veren "antosiyanin" pigmentinin antidiyabetik, antikanserojen, antienflamatuvar, antihipertansif ve antimikrobiyal etkilerine ilişkin çok sayıda bilimsel veri bulunduğu belirlendi.

K.F.C. Gıda'nın İzmir'in Bergama ilçesinde oluşturduğu bahçede organik olarak deneme üretimleri yapılan siyah orak incirinin küf kaynaklı aflatoksin benzeri oluşumlara diğer çeşitlere göre daha dirençli olduğuna ilişkin veriler de elde edildi.

Laboratuvar çalışmalarıyla üstün özellikleri ortaya konan bu çeşidin Kuzey Ege coğrafyasında yaygınlaştırılması için doku kültürü yoluyla fidan üretimine başlayan K.F.C. Gıda, yüksek ihracat potansiyeline sahip Siyah orak için sözleşmeli modelle yetiştiricilik çalışması başlattı.

ABD'nin siyah incirine rakip olacak

K.F.C. Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Birol Celep, grup olarak 2 fabrikadaki yaklaşık 1200 çalışanla 63 ülkeye yılda ortalama 100 milyon dolarlık kurutulmuş meyve ve domates ile biber turşusu ihraç ettiklerini belirtti.

ABD ve Çin ofisleriyle bu pazarlarda büyüme hedefi koyduklarını, kurdukları Ar-Ge merkeziyle geleceğin atıştırmalık ürünlerini geliştirmek için çalıştıklarını ifade eden Celep, bu kapsamda kuru incirde ihracatı orta vadede önemli ölçüde artıracak bir projeye imza attıklarını kaydetti.

Türkiye'nin kuru incir ihracatının tamamına yakınını Aydın ve İzmir'de yetişen Sarılop çeşidi incirlerle yaptığını aktaran Celep, en önemli pazarlardan biri olan ABD'de "Black mission" çeşidi siyah kuru incirlerin önemli paya sahip olduğunu, Türk firmalarının siyah kuru incir pazarından pay alamadığını ifade etti.

Black mission çeşidine rakip olabilecek incirlerin tespiti için enstitü ve üniversitelerle bilimsel bir çalışma yaptıklarını aktaran Celep, laboratuvar testleri ve bahçe deneyleriyle Siyah orak çeşidinin üstün özelliklerini tespit ettiklerini kaydetti.

Antioksidan değerinin yüksek olması ve şeker oranının daha düşük olmasının Siyah orak çeşidini Amerika ve Asya Pasifik pazarında iddialı hale getirdiğini söyleyen Celep, aflatoksin dayanıklılığına ilişkin verilerin de umut verici olduğunu kaydetti. 

Kuzey Ege'de sözleşmeli modelle yaygınlaştırma hedefi

Siyah orak kuru incirinin orta ve uzun vadede kuru meyve ihracatı içinde önemli bir paya ulaşacağını, bunu üreticinin ortaklığıyla başarabileceklerini dile getiren Celep, sözleşmeli üretim modeliyle özellikle İzmir'den Çanakkale'ye uzanan Kuzey Ege coğrafyasında bahçeleri yaygınlaştırmak istediklerini bildirdi.

Doku kültürü yöntemiyle yaklaşık 1000 dönüm üretim alanına dikilebilecek fidan yetiştirdiklerini, bunun her yıl katlanarak artacağını aktaran Celep, üreticilerin Bergama'daki deneme bahçesinde ürünü görebildiğini, rakamsal ve ölçülebilir verilerle karşılaştırma yapabildiğini söyledi.