Yöneticilere 'Kürsüde Alkış, Köyde Yalnızlık' Eleştirisi

21 Aralık Kooperatifçilik Günü dolayısıyla İzmir KöyKoop Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Neptün Soyer tarafından yapılan basın açıklamasında şu ifadeler kullanıldı:

2025 yılı, Birleşmiş Milletler tarafından resmî olarak “Kooperatifçilik Yılı” ilan edilmiş ve sloganı “Kooperatifler Daha İyi Bir Dünya Kurar” olmuştur. Bu vesileyle, 21 Aralık Kooperatifçilik Günü’nü de kapsayan bu özel dönemde, kooperatiflerin topluma katkılarını, dayanışmayı ve sürdürülebilir kalkınmayı nasıl güçlendirdiğini vurgulamak istiyoruz.

Birleşmiş Milletler’in Uluslararası Kooperatifler Yılı ilan etmesiyle Türkiye’de de 2025-2029 Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı yayınlanmıştır. Bu strateji ve eylem planında kooperatifler için özellikle finansal desteklerin artırılması, mevzuatın güncellenip kolaylaştırılması, kooperatiflerin dijital ve çevre dostu dönüşümünün desteklenmesi ve eğitim-farkındalık çalışmalarının artırılması öne çıkıyor. Yani kooperatiflerin hem ekonomik hem de sosyal olarak güçlenmesi ve sürdürülebilir hale gelmesi için pek çok adım planlanmış durumda.

Ekonomik Eşitsizliklere Karşı Bir Dayanışma Modeli: Kooperatifçilik

Bugün bütün dünyada yayılan ekonomik eşitsizlik ve gelir dağılımındaki adaletsizlik, ülkelerin ulusal istikrar ve güvenliğini tehdit eder noktalara gelmiş ve her ülke, çare arayışına girişmiştir. Kooperatifçilik “ekonomik demokrasi”nin en güçlü araçlarından biri olarak yeniden keşfedilmektedir. Sermayenin tekelleşmesi ve tüm refahın her geçen gün daha küçük bir azınlığın eline geçmeye başlaması ancak kooperatifleşmeyle dengelenebilecek bir tablo olarak görülmektedir. Birleşmiş Milletler’in 2025 yılını Kooperatifçilik yılı ilan etmesi, tesadüfi ya da keyfi değildir. Halkın üretim öznesi haline gelmek için bir araya gelmesi, dayanışma içinde örgütlenmesi demek olan kooperatifçilik, tüm ekonomik sektörlerde hayata geçirilebileceği gibi, üretimin denetlenmesi ve iyileştirilmesine yönelik tüketici kooperatiflerine de alan açabilir.

Kısacası kapitalizmin insanlığı sürüklediği uçuruma fren olabilecek en önemli direnç noktalarının anahtarı kooperatifçiliktedir. Türkiye bu konuda çok şanslı bir ülkedir. Geçmişi; imece, ahilik kültürü gibi köklü başarı hikayelerine dayanan kooperatifçiliğin iade-i itibarı pek çok ülkeye göre daha kolay olabilir. Paylaşma, dayanışma, birlikte karar alma kültürü olarak kooperatifçilik kolektif akıl ve ortak vicdanı besleyip büyütür.

İzmir Türkiye’nin kooperatifçilik konusundaki en başarılı, en güçlü şehridir. 1971 yılında kurulan tarımsal kalkınma kooperatiflerinin çatısı İzmir Köy Koop Birliği güçlü kurumsal yapısı ile çiftçiye, toprağa, suya, tohuma, gıdaya el ele vererek sahip çıkmaktadır.

Kooperatifler Samimi Destek Bekliyor

Kooperatifçiliğin iktidarın ya da yerel yönetimlerin vitrin süsü haline getirilmemesi gerekir. Kürsülerde alkışlanıp, üretim alanlarında, köylerde yalnız bırakılarak, hakkettiği bedellerin ödemeleri geciktirilerek destek verilmeyip, denetimlere boğularak ileriye götürülemez.

En uzun gece 21 Aralık’ın en aydınlık günlerin müjdecisi olması isteniyorsa öncelikle; masa başında değil sahada kurulan, zorlu ekonomik koşullarda varlık mücadelesi veren kooperatiflerin ve birliklerin desteklenmesi gerekir. Bu samimi destek hem iktidarların hem yerel yönetimlerin görevi olmalıdır. Ancak hızlı ve etkili müdahale, ihtiyaçların, sorunların bölgeye göre değişiklik göstermesi sebebiyle yerel yönetimlerin ayrıca önemli bir misyonu vardır. Yerel yönetimler bölgelerindeki kooperatif ve birliklere eşit mesafede durmalı, kurumsal yapılarındaki sorumluluklarını adil yerine getirmelidirler. Yerel yönetimler krizlerle mücadelede kooperatifler ve birliklerle işbirliği içinde olmalıdır.

Bu bilinç ve irade ile kooperatifçilik sadece bir ekonomik model olarak değil bir yaşam biçimi olarak hem kalkınmanın hem toplumsal barış ve adaletin lokomotifi olacaktır.

Kooperatifleri kürsülerde alkışlayıp, ahırda, ağılda, merada, üretim alanlarında yalnız bırakmayın.

Kooperatifler; üreticinin emeğini, tüketicinin gıdasını, kentin geleceğini korur.

Gıda krizine, yoksulluğa, iklim krizine karşı en güçlü yerel çözümler kooperatiflerdir.

- Ödemeleri geciktirmeyin

- Alım garantisi verin

- Keyfi denetimlerle üretimi durdurmayın

- Ayrımcılık yapmayın

Kooperatiflere eşit ve adil davranın Kooperatifler yük değil, çözüm ortağıdır.

21 Aralık, en uzun gecede, aydınlık yarınlar için kooperatifleri yalnız bırakmayın. Kooperatifçilik; ekonomik demokrasi, toplumsal adalet ve dayanışmadır.